Kalendarz

Czerwiec 2017
P W Ś C P S N
« Maj    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

KONTAKT

Zespół Szkól Ogólnokształcących 32-015 Kłaj, Kłaj 361 tel. +48 122841176 sekretariat@spklaj.edu.pl

Patron szkoły

 

twardowski

Kalendarium życia i twórczości ks. Jana Twardowskiego

Urodzony 1 czerwca 1915 r. w Warszawie.

W dzieciństwie poeta mieszka w Warszawie, ale często odwiedza Druchowo k. Płocka, majątek wuja, Wacława Komderskiego (stąd m.in. zainteresowania przyrodnicze i dobra znajomość wsi polskiej).

Rodzina ewakuowana w głąb Rosji (25 IX 1915), powraca do Warszawy 13 VII 1918r.
1922 Rozpoczyna naukę w szkole powszechnej.

1927 Rozpoczyna naukę w znanym Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego w Warszawie, w klasie matematyczno – przyrodniczej. Twardowski bierze prywatne, poglądowe lekcje przyrody w terenie u prof. Gustawa Wuttke przyrodnika, geografa i geologa.

1933 Debiutuje na łamach międzyszkolnego pisma uczniowskiego „Kuźnia Młodych”,  z którym współpracuje do r. 1937, drukując wiersze i nowele. Rozpoczyna prowadzenie Poradnika literackiego na łamach „KM”.

1935 Rozpoczyna studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu im. J. Piłsudskiego w Warszawie.

1936 Otrzymuje świadectwo maturalne w Gimnazjum im. T.Czackiego.

1937 Powrót Andersena (wznowione w 1999).

1939 Po wybuchu II wojny pozostaje w Warszawie i wstępuje do AK. W okresie wojny publikuje wiersze w prasie podziemnej. Powstają wiersze m.in. Matka Boska Powstańcza, Kolumna Zygmunta.

1944 Udział w Powstaniu Warszawskim. Uczestniczy w walkach na Woli, zostaje ranny, tuła się po szpitalach, następnie – „cudem” -przedostaje w okolice Kielc. Dom rodzinny poety zostaje zniszczony. Rozpoczyna studia teologiczne w konspiracyjnym Seminarium Duchownym w Warszawie, gdzie na roku było tylko 6 kleryków.

1945  Rozpoczyna współpracę z krakowskim „Tygodnikiem Powszechnym” trwającą przez 50 lat życia poety. Drukuje wiersze w „Tygodniku Warszawskim. 9 września umiera ojciec poety.

1946 Na łamach „Odry” – za pośrednictwem W. Żurkowskiego ogłasza 7 wierszy pod pseudonimem Antoni Derkacz.

1947 Na skutek zaginięcia rękopisu pisze po wojnie ponownie rozprawę „Godzina myśli” Juliusza Słowackiego pod kierownictwem prof. Wacława Borowego. Na tej podstawie otrzymuje tytuł magistra polonistyki w UW.

1948 Otrzymuje 4 lipca święcenia kapłańskie. W lipcu przybywa do parafii w Żbikowie k. Pruszkowa, gdzie będzie wikarym przez trzy lata. Księża nękani są przez Urząd Bezpieczeństwa, bezpodstawnie przesłuchiwani, a na plebani przeprowadza się rewizje. Tutaj przybywa z wizytacją nowo wybrany prymas Polski, ks. Stefan Wyszyński. Twardowski rozpoczyna pracę jako katecheta w Państwowej Szkole Specjalnej dla dzieci upośledzonych oraz w szkole wiejskiej w Koszajcu. W związku z sytuacją polityczną pisze wiersze do szuflady. Czas wakacji spędza w Głoskowie k. Piaseczna, pod Warszawą, jako „kapelan kościoła” i gość Sióstr Szarytek. Tutaj powstają stopniowo Znaki Ufności.

1952 Przeprowadza się do Warszawy i obejmuje katechezę Gimnazjum im. A. Sowiriskiego na Woli (co trwa do 1956). Zostaje wikarym w kilku kolejnych kościołach.
W latach 50. powstaje wiersz bez tytułu, dedykowany Prymasowi Stefanowi kard. Wyszyńskiemu przebywającemu w areszcie.

1956 Pracuje w Pruszkowie, ponownie w szkole dla dzieci upośledzonych. Zamieszkuje (do 1960) na Żoliborzu, przy koście św. Stanisława Kostki, gdzie odwiedzany jest przez wielu piszących.

1959 Debiutuje powtórnie tomikiem Wierszy Niepowrotne.

1960 Zamieszkuje przy Klasztorze Nawiedzenia N.M. Panny Sióstr Wizytek   w Warszawie, przy Krakowskim Przedmieściu, gdzie pełni funkcję rektora (do emerytury). Prowadzi duszpasterstwo dzieci, utrzymuje kontakty ze środowiskiem literackim i artystycznym. Jest także spowiednikiem chorych w szpitalach.

1969 Poezja Twardowskiego jest przedmiotem referatów na KUL. Czytelnicy apelują do wydawców o tomik poezji, a także wskazuje się na konieczność tłumaczeń na obce języki.

1970 Ukazuje się tom poetycki Znaki ufności. Drugie wydanie rozchodzi się wyłącznie drogą subskrypcji. W plebiscycie czytelników „Kuriera Polskiego” uznano Znaki Ufności za jedną z najważniejszych książek roku. Liczne spotkania autorskie w całej Polsce, prawie zawsze przy kompletach publiczności. Odtąd przekłady wierszy na różne języki europejskie. Odbywa podróże z odczytami do Szwajcarii, Austrii, Anglii. Początek przyjaźni z wybitną poetką Anną Kamieńską. Pojawiają się pierwsze audycje radiowe z poetą, przegrywane na kasety, krążą w środowiskach kapłańskich.

1971 Kilka utworów zostaje przełożonych na język niemiecki. Na łamach londyńskich „Wiadomości” ukazuje się pokaźny wybór 20 wierszy ks. Twardowskiego. 7 lipca umiera matka poety, Aniela.

1973 Ukazuje się prozatorski Zeszyt w kratkę. Rozmowy z dziećmi i nie tylko z dziećmi Ukazuje się przekład Znaków Ufności na niemiecki.

1974 Ukazuje się tekst oraz interpretacja Niewidomej dziewczynki.

1975 Ukazuje się w Warszawie maszynopiśmienna edycja wierszy wybranych pt. W ludzkich okularach.

1978 Otrzymuje nagrodę im. Brata Alberta. Pierwsze opracowanie naukowe twórczości poety, dokonane przez Marię Jasińską-Wojtkowską.

1979 Ukazują się Poezje wybrane w serii Biblioteka Poetów Exlibris. Pierwsza publikacja książki w oficynie niekatolickiej. Jako autor jedynego tomu zaliczony w poczet klasyków współczesnej poezji.

1980 Otrzymuje nagrodę PEN-Clubu im. R. Gravesa za tom wierszy Poezje wybrane oraz medal im. Janusza Korczaka.

1981 Ukazuje się w Lipsku tom Twardowskiego zawierający ok. 90 wierszy. Poeta pisze przedmowę do książki O naśladowaniu Chrystusa w przekładzie Anny Kamieńskiej. Jest to jedyna dotąd wspólna publikacja zaprzyjaźnionych autorów.

1982 Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, bez zgody poety, poszerza edycję z r. 1979  i wydaje pod nowym tytułem wybór poezji z r. 1979 jako Rachunek dla dorosłego.

1983 Ukazuje się w Krakowie tom poetycki Który stwarzasz jagody. Nagroda poetycka im. M. Sępa Szarzyńskiego, przede wszystkim za Rachunek dla dorosłego. Poeta wyjeżdża do Paryża, by głosić tam rekolekcje dla emigracji.

1985 Otrzymuje od Fundacji Alfreda Jurzykowskiego nagrodę, którą odbiera w Nowym Jorku.

1986 Ukazuje się najobszerniejszy dotąd wybór wierszy Nie przyszedłem pana nawracać. Ukazuje się tom poetycki Na osiołku. Pod kryptonimem ks. J. T. ukazują się homilie roku liturgicznego. Poezja Twardowskiego coraz popularniejsza w szkole, staje się przedmiotem osobnych omówień polonistycznych.

1987 Ukazuje się tom poetycki Patyki  i Patyczki, zawierający dotychczas publikowane teksty.

1988 Ukazują się rozważania Droga Krzyżowa i wiersz Polska litania Otrzymuje nagrodę prywatną im. A. Świrszczyńskiej za tom poetycki Który stwarzasz.

1989 Ukazuje się tom poetycki Sumienie ruszyło. Nie przyjmuje nagrody za twórczość artystyczną dla dzieci i młodzieży, przyznanej przez ówczesnego prezesa Rady Ministrów, Mieczysława
F. Rakowskiego.

1990 Ukazuje się wybór wierszy Stukam do nieba zawierający utwory o charakterze modlitewnym (do Pana Boga, Matki Bożej, Świętych, Anioła Stróża),  Publikacja rozważań Dzieci na Drodze Krzyżowej.

1991 Ukazuje się wybór wierszy Nie bój się kochać, wybór poezji Uśmiech Pana Boga. Zostaje opublikowany zbiór anegdot pt. Niecodziennik. Pojawiają się przekłady wierszy ks. Twardowskiego na węgierski.

1992 Ukazuje się tom poetycki Nie martw się. 18 maja poeta odwiedza Wyższe Seminarium Duchowne w Szczecinie. Ukazuje się tom Wierszy, za który poeta otrzymuje nagrodę Warszawskiego Klubu Księgarzy. Ukazuje się tomik opowiadań dla dzieci Kasztan dla milionera. Na Uniwersytecie Gdańskim udostępniono w październiku i listopadzie wystawę Niech się pan nie martwi, panie profesorze poświęconą twórczości poety.

1993 Ukazuje się w Toruniu wybór poezji o ptakach. Słowik skowronek. Miniantologia ornitologiczna, tom wierszy związanych z Chrystusem Krzyżyk na drogę, wybór wierszy Tyle jeszcze nadziei. oraz tom wierszy o przyrodzie Wielkie i małe. Pojawiają się przekłady wierszy na język niderlandzki, słowacki, włoski. 4 Xl poeta przechodzi zawał serca  i przebywa w szpitalu, a później przebywa w ośrodku rehabilitacyjnym w Konstancinie, gdzie jest całkowicie wyłączony z życia publicznego. Szkoła Podstawowa Nr 2 w Białymstoku, ul. Bohaterów Monte Cassino 25, otrzymuje imię poety.

1994 Ukazuje się cenny tom Trzeba iść dalej czyli spacer biedronki oraz Śpieszmy się kochać ludzi zdobionych grafikami, wykonanymi w pracowni plastyczne MDK w Sejnach. Na podstawie Patyków i patyczków Bogusław Kien przygotowuje w Szczecinie przedstawienie dla dzieci. Ukazuje się w formacie miniaturowym wybór wierszy Miłość za Bóg zapłać. Po rehabilitacji ksiądz powraca do domu przy klasztorze SS. Wizytek.

1995 W maju odbywa się w Warszawie wieczór poetycki. Ks. Twardowski w 1996 r. otrzymał Order Uśmiechu. W 1999 roku Katolicki Uniwersytet Lubelski przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

2000 Otrzymuje nagrodę Sezonu Wydawniczo-Księgarskiego „Ikar 2000”, która przyznawana jest za szczególne osiągnięcia w roku kalendarzowym oraz za wybitną dotychczasową działalność.

2001 Zostaje laureatem nagrody TOTUS, nazywanej „katolickim Noblem”.

10.06.2001  ks. Twardowski był obecny na festynie artystycznym na Imielinie w Warszawie.

19.05.2001 odbyły się Targi Książki w Warszawie.

31.05.2005 90-siąte urodziny ks. Twardowski obchodził w kościele sióstr Wizytek

2006 Ksiądz Twardowski zmarł 18 stycznia po godz. 19 w warszawskim szpitalu przy ul. Banacha. Miał 90 lat. Pochowany został w krypcie dla zasłużonych Świątyni Opatrzności Bożej, zgodnie z życzeniem prymasa Polski kardynała Józefa Glempa. Wolą księdza Twardowskiego było, aby pochować go na Powązkach.

patron szkoły

Jan od biedronki

biedronka120Czy wiesz, że:

Ksiądz Jan Twardowski urodził się  przed zaborem, za cara Mikołaja II. Nadano mu imiona Jan Jakób. Jego patronem był święty Jan Chrzciciel. Metryka chrztu była zapisana w języku rosyjskim i sporządzona według Kodeksu Napoleona. W 1948 roku sporządzono wypis z aktu urodzenia w języku polskim (zgodnie ze staropolską pisownią – imię Jakób zapisane zostało przez ó).

 akt

O swoich rodzicach ksiądz mówił: „Bardzo się kochali i dzięki nim mogę powiedzieć, że byłem szczęśliwym dzieckiem ze szczęśliwego domu. I ja, i siostry byliśmy otoczeni ich miłością. A to najważniejsza rzecz, w jaką rodzice mogą wyposażyć dziecko”.

Imieniny przestał obchodzić, gdy został księdzem. Było to w czasach stalinowskich. „Wtedy przyjęciami na plebani bardzo interesowali się urzędnicy bezpieczeństwa. Sprawdzali, kto bierze w nich udział”. Odtąd w dniu swoich imienin wyjeżdżał na wieś.

O swoich dziecięcych latach tak pisał:
· „Mimo, że byłem grzeczny, umiałem się bronić i opiekowałem się słabszymi”.
· „Lubiłem się bawić na podwórku, gdzie graliśmy w kamyczki”.
·   „Musiałem pić tran, czego nie znosiłem”.
·   „Wychowywałem się z psem, którego kupił ojciec”.
·   „Po latach można zatęsknić nawet do dziecinnych chorób. A to dlatego, że przeżywałem je w szczęśliwym domu, którego już nie ma”.

W rodzinnym domu uczono księdza, że kiedy po rozmowie następuje milczenie, wtedy przez pokój przelatuje anioł. Dlatego dla księdza Jana, anioł stał zawsze na straży ciszy.

Ksiądz Jan był aktorem w szkolnym teatrzyku. Opowiada: „ Grałem nieboszczyka i … kichnąłem. Usłyszałem z sali: Na zdrowie”.

Ulubioną lekturą w dzieciństwie były baśnie Andersena. Mówił: „Ogromnie przemawiały do mnie książki dziś już zapomniane, jak na przykład Zofii Urbanowskiej „Atlanta” z roku 1893, która fascynowała mnie bogactwem wiadomości ze świata przyrody – minerały, rośliny i zwierzęta były tam oddzielnymi królestwami”.

Potem zainteresował się książkami historycznymi. „Mickiewicz był dla mnie jak chleb”. Idolem jego młodości był Kornel Makuszyński.

O przyjaźni mówił: „ Przyjaźń to jest coś niezwykle ważnego, co nie wszyscy w życiu znajdują. Zawsze jest wzajemna – nie tak jak miłość. Można beznadziejnie kochać całe życie, ale nie można beznadziejnie się przyjaźnić”.

O powołaniu: „ Kiedy zacząłem studiować   filologię polską w 1935 roku, nie myślałem o kapłaństwie. Moje powołanie zrodziło się w czasie wojny, było głęboką refleksją nad sensem życia i śmierci w obliczu zgonu wielu bliskich i znajomych… Na mój wybór wpływ miała na pewno wojna. Bliskość śmierci”.

4 lipca 1948 roku w Warszawie otrzymał święcenia kapłańskie. Pierwszą parafię wyznaczono mu w Żbikowie w charakterze wikariusza. „Cały mój majątek klerycki zmieścił się w jednej walizce z urwanym uchem i w jednej torbie”.

„Zostałem księdzem w najgorszym okresie stalinowskim. Były to czasy najgorszego komunizmu, czasy Bieruta. Ludzie bali się kontaktów prywatnych z księdzem. […] Trzy lata spędziłem zupełnie samotnie”.

Pytany o istotę swojej poezji ksiądz Twardowski odpowiada:
„Prostota, zwięzłość i humor”. Ludzie pragną się uśmiechać i choć zawsze przychodzi też czas płaczu, dzięki jego wierszom można uśmiechać się przez łzy. Humor uczy pokory, pozwala spojrzeć inaczej na samego siebie i na wydarzenia swojego życia, nie zawsze przecież miłe.

 

Dziecko w twórczości Jana Twardowskiego

1.Subtelny dydaktyzm i zabiegi literackie w twórczości dla dzieci.

2.Utwory adresowane do dzieci. Portret dziecka.

3.Dziecko ukryte w dorosłym. Dziecięca wiara. Ad. 1. Jan Twardowski subtelny dydaktyzm osiągnął dzięki kilku chwytom perswazyjnym. Ksiądz utożsamia się z dzieckiem, jawi się jako jego rówieśnik, jest jednym z nich. „Jeżeli potkniemy się o kamień w czasie wakacji, potłuczemy się, krzyczymy – jakby ktoś nas ze skóry obdzierał, że boli. Jedni jednak zaraz się gramolą i mówią – już mnie nie boli, do wesela się zagoi, a drudzy ryczą, że ich boli, bez przerwy”[Twardowski J., Zeszyt w kratkę. Rozmowy z dziećmi i nie tylko z dziećmi, Warszawa 1973, s.92]. „Jak upadniesz – spróbuj się podnieść od razu. Wtedy będzie mniej bolało”[tamże] –mówi wychowawca wypchnięty oknem, powracający drzwiami. Wskazane są dwa skrajne przypadki zachowania dzieci oraz porada: co zrobić, by mniej bolało. Twardowski kreuje wizję „wspólnego świata”, któremu podporządkowuje język. Konkretyzacja zastępuje pojęcia abstrakcyjne, natomiast ogólne określenia są dopełniane szczegółami konkretyzującymi, co jest charakterystyczne dla rozwoju języka dziecięcego. Często rymowanki zostają wplecione w narrację. Są one zwykle tworzone przez opowiadającego. Bywają wyodrębnione graficznie jako samodzielne wierszyki. Niekiedy fragmenty narracji rymują się wewnętrznie. Wierszowane fragmenty zawierają w sobie moralna naukę.

Innym zabiegiem jest stosowanie pozorowanej rozmowy, w której narrator zadaje pytania i sam na nie odpowiada bądź nie udziela odpowiedzi. W związku z tym dziecko albo utożsamia się z pytającym albo samo udziela odpowiedzi. W drugim przypadku odpowiedź wypływa z podanych przykładów i ma charakter umoralniający. Zabieg ten ma wartość terapeutyczną, wzmacnia poczucie własnej wartości małego czytelnika. Wzbudza bowiem poczucie, że do odpowiednich wniosków dochodzi on sam. „Dużą siłę perswazji mają proste, zabawne, opowiedziane stylem dzieci przykłady, które zawsze poprzedzają wypowiedziana wprost naukę. Wbrew pozorom tych nauk, przedstawionych w sposób bezpośredni, Twardowski nie unika. Wplecione w mikro-fabuły, wzmocnione naturalnością wynikanie, pozorują stwierdzenie faktów, a nie nakaz czy postulat” [Zielińska B., Wizja dziecka w twórczości Jana Twardowskiego [w:] Chęcińska U., Dziecko i jego światy w poezji dla dzieci, Książnica Szczecińska, Szczecin 1994, s.255].

W poezji Twardowskiego można dostrzec elementy rekonstrukcji punktu widzenia dziecka przez sam podmiot wiersza. Dzieje się tak poprzez:

  • apostrofę do bohatera dziecięcego, np. do Kopciuszka, do Andersena („Powiedz”, „Powrót Andersena”)
  • bezpośrednie nawiązanie do własnego dzieciństwa („Dzieciństwo”, Dawna wigilia”)
  • określenia, porównania, metafory i stosowanie słownictwa dziecięcego („nie mieć już słonia”, „prawda, że trzeba dostać pałą/by znowu uwierzyć”, „samotność, bez której świat dostaje bzika”)
  • rymowanki dziecięce- „polna myszka siedzi sobie konfesjonał ząbkiem skrobie”, „kto bibułę buchnie niech mu łapa spuchnie”
  • hierarchiczny porządek wypowiedzi i wiele wyliczeń
  • zastosowanie rekwizytów ze świata bliskiego dziecku: pokoju, podwórka: kredki, gumka myszka, kałamarz, katechizm, guzik, klasówka, żaby

Reasumując, należy stwierdzić, że z punktu widzenia terapeutycznego perswazyjna skuteczność twórczości księdza dla dzieci jest bardzo wysoka. Toteż twórczość Jana od biedronki znajduje swoje odzwierciedlenie w literaturze biblioterapii.

Ad. 2.            Ksiądz Twardowski nie zapomina o swej powinności. Znaczna część jego dorobku literackiego pełni funkcje mikro-kazań, przez co uwypuklony jest dydaktyzm, przy czym ten dydaktyzm jest swoisty, a nawet doskonały. W opowiadaniach przeznaczonych dla dzieci (np. Zeszyt w kratkę”) wyłania się osobliwy portret dziecka, które staje się obiektem dydaktycznym wymagającym stałego pouczania. Należy się zastanowić, czy celem tak pojętego dydaktyzmu jest upodobnienie dziecka do dorosłego. Dziecko czerpie wzorce od dorosłego, od dorosłych autorytetów, wychowawców. W całej twórczości Twardowskiego dziecko okryte jest miłością i ciepłem. Zastosowane efektywne chwyty perswazyjne zostały umiejętnie ukryte. „Rozmowy z dziećmi i nie tylko z dziećmi” oraz „Zeszyt w kratkę” to specyficzne zbiory osobliwych kazań dla dzieci, które Twardowski traktuje jako niezobowiązujące rozmowy.
W zbiorze wierszy „Nie przyszedłem pana nawracać”, pomimo pozornej deklaracji zawartej w tytule, autor w umiejętny, iście kunsztowny sposób zaskarbia sobie serca tych najbardziej „drażliwych”. W sposób niezwykle swobodny i spontaniczny okazuje serdeczność, sympatię do małych czytelników. Przy tym staje się autentycznie szczery. Postawa taka potwierdza, że w naukach chrześcijańskich dziecko od samego początku uznawane jest za dobrego wychowanka. Dziecko zostaje obiektem sympatii. Życzliwa postawa księdza Twardowskiego jest bliska filozofii jezuickiej i jednocześnie zaprzecza teoriom filozofii kalwińskiej.

W kręgach krytyki literackiej istnieje hipoteza, która zakłada, że adresatem wielu wierszy przeznaczonych dla dorosłych jest ukryte w dorosłym dziecko. Obraz tego dziecka jest inny niż w utworach adresowanych do dzieci. Tu Twardowski kreuje postać dziecięco-dorosłą. W każdym dorosłym na swój sposób ukryte jest dziecko. Jest ono uśpione i często bywa przyzywane z pamięci, jak gdyby ożywiono pamięć fotograficzną. W utworach ksiądz dokonuje reanimacji dziecka, które w dorosłym umarło, w jakiś sposób zatraciło się, ale pojawia się w migawkach zakodowanych w pamięci. Dla Twardowskiego dziecko w dorosłym jawi się jako postać czysta, dobra, naiwna, wciąż skora do dziwienia się. Poza tym jest to postać niezwykle ciekawa świata, gotowa do zabawy i kreatywna. W wierszach Twardowskiego dziecko jest zawsze bohaterem pozytywnym. Ksiądz-poeta próbuje jak najdłużej zatrzymać w dorosłym wszystko to, co jest symptomatyczne dla dziecka. Dziecko-bohater ujęte jest w znacznej części wierszy. Typowym przykładem jest wiersz „O maluchach” oraz wiersz Do moich uczniów”

            Twardowski adoruje dziecko, ale jednocześnie neutralizuje tę adorację przez motyw niesforności. Wiersze nie są sentymentalne, zawierają duży ładunek liryzmu.

            Poezja dziecięca nie obfituje w tematykę choroby („Niewidoma dziewczynka”) czy śmierci. Twardowski tej tematyce poświęca sporo uwagi. Są to utwory poważne, gdzie nie ma miejsca na żarty słowne czy wybryki dziecięce. To wiersze, gdzie dominuje poetycka sakralizacja dziecka zmarłego, np. w wierszu :„Szukam”. Wiele uwagi poświęca Twardowski dziecięcej wierze i jej podmiotów („Dzieciństwo”). Następuje tu odwrócenie motywu eucharystycznego, gdyż dziecko karmi Boga miłością, a nie odwrotnie. Dziecko jest tu pełne bezinteresownej miłości, czystej i niewinnej. Poprzez te zabiegi poezja Twardowskiego staje się poetyckim wyrazem uznania duchowego bogactwa dziecka. Czasem dorosły dostrzega problem tylko dlatego, że akcentuje go Twardowski poprzez stawianie dziecinnych pytań, jak w wierszu „Anioł poważny i niepoważne pytania”.

            Motyw Boga i Matki Boskiej pojawia się wielokrotnie w twórczości księdza. Uważa on, że rysunki dzieci są najlepszym i najbardziej doskonałym wizerunkiem Matki Boskiej („Uciekam”).

            Ad.3. Innym bohaterem, a zarazem podmiotem wierszy jest ksiądz. Ksiądz-bohater bardzo odbiega od stereotypowego wizerunku. Nie jest specjalistą od spraw niebieskich. Często bywa bezradny, omylny i mały. Nie boi się śmieszności, jest zwykłym śmiertelnikiem, ale za to ma większe zaufanie do Boga („Kaznodzieja”, „Wierzę”).

            Bohatera-księdza często można ujrzeć w ujęciu cech typowo dziecięcych czy młodzieżowych – speszenie, nieudaczność, niezgrabność. Ks. Twardowski nie odgrywa roli „zawodowca” w stosunku do Boga. Stara się być jak dziecko, „dojrzewać do dzieciństwa”. Wszak Pismo Święte „powiada”: „Bądźcie jako dzieci”.

            Bohater wierszy Twardowskiego pojawia się jako dziecko nie tylko w aspekcie religijnym. Dużą rolę w twórczości księdza odgrywa bohater-syn, który bywa zaskoczony swoja dorosłością. Dla niego najdroższą, najważniejszą osobą jest matka, a w zasadzie jej brak. Pozostało po niej puste miejsce przy stole, pusty kubek od herbaty i scena, gdy matka przyszywa oderwane guziki, nawet po śmierci, wychylając się z nieba.

            Ksiądz Twardowski uważa dorosłość za krzywdę zadawaną przez życie i za wszelką cenę dąży do zachowania dziecka w sobie. Z drugiej jednak strony trudno pogodzić wizerunek księdza z wizerunkiem chłopca w krótkich spodenkach. W język refleksji wtrącone zostają określenia z dziecięcego słownika, które są podawane jako własny język. Tymczasem świat nie jest taki czysty, jak widzą go dzieci. System wartości Twardowskiego koliduje z realnym systemem wartości. Życie to nie czytanka dla małych dzieci. Człowiek dorosły funkcjonuje w różnych systemach wartości, które bardzo często kolidują ze sobą. Człowiek jedynie może mieć pewien dyskomfort dokonując wyboru mniejszego zła. Można jednak pomarzyć o takim życiu, jakim widza go dzieci.

            Twardowski intencjonalnie kreuje portret dziecka. Dziecko jest szczęśliwe, niewinne, często niesforne, ale przez to wzruszające. Nie jest to dziecko uparte, złośliwe czy krnąbrne. Dziecko jest miłością i samo w sobie posiada miłość. Dopiero dorosłość pokazuje świat okrutny, nieubłagalny i stanowi zanik dzieciństwa. Wiele uwagi poświęca Twardowski dziecięcej wierze. Jest ona święta, bezinteresowna, czysta, przyjmowana bez tłumaczeń.

            Wydaje się, że poezja Twardowskiego ma przesłanie: „dzieciństwu przydać pełnię dorosłości, dorosłości przydać pełnię dzieciństwa”.